İnternetle Gelen Yeni Tehlike: Ponzi Yatırımlar

Günümüzde dijital ekonominin gelişimiyle birlikte bu tarz dolandırıcılık eylemleri ülke sınırlarını aşarak tüm bir küreyi etki alanına almış bulunuyor. Bu sebeple Ponzi kurgusuna karşı her zamankinden daha çok dikkat etmek gerekiyor.

Tarihte bilinen ilk Ponzi sistemi, bu sisteme adını veren Charles Ponzi tarafından 1920 lerin başlarında ABD de gerçekleştirilmiş. Ponzi, bu oyun sayesinde binlerce yatırımcıya ulaşarak insanları kısa zamanda ve yüksek karlar elde edeceklerine inandırmış. Ortada olmayan kazançları da sanki varmış gibi göstererek bu yolla büyük kazançlar sağlamış. Ancak kurduğu sistem bir süre sonra geride çok sayıda mağdur bırakarak çökmüş. Tarihte bilinen ilk saadet zinciri örneği olması sebebiyle bu ve benzeri örneklere Ponzi deniyor.

Ponzi de ana unsur dolandırıcılık olduğundan her çağda, her koşulda ve her ortamda karşılaşılabilir. Bugün internet ortamında HYIP (High Yield Investment Programs) olarak tanımlanan yüksek getirili yatırımların büyük kısmı Ponzi olarak nitelendirilmeye çok yakındır.

Kısa zamanda aşırı yüksek kazanç ve getiri vaat eden bu tür yatırımlara girmeden önce çok iyi incelemeli, değerlendirmeli ve bunları yaparken acaba bir Ponzi olabilir mi diye yaklaşılmalı. Yani kısa vade-yüksek kar vaat eden bütün yatırımlara şüpheyle yaklaşılmalıdır.

Piyasada, örneğin nakit yatırım için bir yılda yüzde bir faiz geçerli iken, günlük yüzde 1 veya daha fazla getiri vaadi tutarlı ve inandırıcı olmayacaktır. Hatta bu tarz yatırımlarda ödemenin yapılıyor olması bile o yatırımlara Ponzi olarak bakmayı ortadan kaldırmayacaktır. Çünkü sistemin çalışabilmesi için başlangıçta mudilere mutlaka kar ödemesi sistemin bir gereğidir. Ödeme unsuru, sistemde yeni yatırımcıları çekmek için yapılan bir aldatmacadır.

Yukarıda dediğimiz gibi bu sistemin en kritik mecralardan biri de bugün internettir. Gelişen bu eğilimle birlikte Türkiye’de yerleşik kişilerin de böyle yatırımlara para yatırabilme ihtimali düşük değildir. İnternet ve dijital dünya bu tarz sitelerle doludur. Böyle bir riskin mevcut olup olmadığının tespiti için bazı göstergelere dikkat etmek gerekir. Bunların neler olduğunu ileriki yazımızda paylaşacağız. Ancak bilinmelidir ki kısa vadede yüksek kazanç vaat eden bütün yatırımlar Ponzi riski içerebilir, bu yüzden bu tarz yatırım ortamlarına mesafeli kalınmalı, acele karar verilmemelidir.

# DİĞER MAKALELERİ

Yazar Durmuş Yener Özel - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Tanış Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Tanış Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz


Anket Günün MVP'si kim olur ?